Dolina Pięciu Stawów: dla tych, którzy chcą czegoś więcej niż asfalt
Dolina Pięciu Stawów Polskich to dla wielu najpiękniejsze miejsce w Tatrach. Nie jest tak łatwo dostępna jak Morskie Oko, co stanowi jej największą zaletę. Tutaj trzeba się trochę spocić, powalczyć z własnym oddechem i uważać na śliskich kamieniach. Ale nagroda, która czeka na górze, jest wart każdych zakwasów. Razem z Agnieszką przeszliśmy tę trasę wielokrotnie i za każdym razem uczy nas ona czegoś nowego.
Logistyka, czyli jak nie zacząć dnia od mandatu
Wszystko zaczyna się w Palenicy Białczańskiej. Jeśli planujecie wycieczkę, pierwszą rzeczą, którą powinniście zrobić (nawet przed spakowaniem plecaka), jest rezerwacja parkingu. System TPN jest nieubłagany: bilet kupicie wyłącznie online. Nie ma sensu jechać „w ciemno”, bo panowie na bramkach po prostu Was nie wpuszczą.
Ceny zależą od sezonu. Poza szczytem zapłacicie około 35 zł, ale w wakacyjne weekendy cena skacze do 75 zł. Miejsc w Palenicy jest mniej niż pod Morskim Okiem, więc rezerwujcie z wyprzedzeniem. Jeśli nie chcecie walczyć o miejsce, wybierzcie autobus z Zakopanego. Odjeżdżają co chwilę z okolic dworca, bilet kosztuje około 15 zł, a Wy macie spokój. Możecie się zdrzemnąć te 40 minut i wysiąść z wypoczętą głową.
Przy samym wejściu do Parku czeka kolejna pułapka: kolejka do kasy. Czasem stoi w niej sto osób. My zawsze kupujemy bilety przez aplikację w telefonie. Pokazujecie kod QR i wchodzicie bokiem, podczas gdy inni dopiero szukają drobnych w portfelu. Bilet normalny kosztuje 11 zł, ulgowy połowę tego.
Rozgrzewka na asfalcie i psychologiczny haczyk
Pierwsze trzy kilometry to droga, którą zna każdy: asfalt w stronę Morskiego Oka. Idzie się go około 45 minut. To taki moment na „rozruch”. Nogi przyzwyczajają się do butów, a płuca do wysokości. Widoki na Tatry Wysokie już tutaj są niezłe, ale prawdziwa magia zaczyna się później.
Tu pojawia się ciekawy moment. Większość ludzi idzie przed siebie, jak zaprogramowana, prosto do Morskiego Oka. My zawsze czujemy lekką ekscytację, gdy docieramy do Wodogrzmotów Mickiewicza. To tutaj trzeba podjąć decyzję i skręcić w prawo, na zielony szlak. To moment, w którym tłum rzednie o 80 procent. Nagle zostajecie niemal sami z naturą.
Dolina Roztoki: Gdzie góry zaczynają do Was mówić
Zielony szlak przez Dolinę Roztoki to około 5 kilometrów marszu. Zajmie Wam to około dwóch godzin z kawałkiem. Pierwsze podejście pod lasem potrafi dać w kość. Jest stromo i kamieniście. To taki „test wstępny” od gór. Jeśli go przejdziecie, dalej będzie już tylko lepiej.
Po około 45 minutach dotrzecie do szałasu na polanie Nowa Roztoka. To idealne miejsce na pierwszy postój. Można usiąść na drewnianej ławie, napić się wody i popatrzeć na pionowe ściany Wołoszyna. Od tego miejsca szlak robi się łagodniejszy. Idziecie dnem doliny, a po lewej stronie cały czas towarzyszy Wam potok Roztoka. Czasami przechodzi się przez drewniane mostki. Szum wody, zapach kosodrzewiny i potężne turnie nad głową sprawiają, że człowiek czuje się tu bardzo mały, ale jednocześnie bardzo wolny.
Wielka Siklawa: Spotkanie z potęgą
Pod koniec doliny szlak się rozwidla. Macie dwie opcje: czarny szlak (szybszy i bardziej stromy) oraz zielony, który prowadzi obok Wielkiej Siklawy. Jeśli nie jest to środek zimy, wybór jest tylko jeden: idźcie przez Siklawę.
To najwyższy wodospad w Polsce. Ma około 70 metrów wysokości. Huk wody spadającej z progu skalnego jest tak potężny, że trudno rozmawiać. W słoneczne dni w pyle wodnym niemal zawsze tworzy się tęcza. To miejsce, gdzie Agnieszka zawsze każe mi się zatrzymać na „jeszcze jedno zdjęcie”. I ma rację, bo ten widok nigdy się nie nudzi.
Tylko uważajcie: skały przy wodospadzie, zwane Danielkami, są często mokre i bardzo śliskie. Trzeba stawiać kroki uważnie. To tutaj lata temu zginął przewodnik Jan Gąsienica Daniel, od którego nazwiska wzięła się nazwa tego miejsca. Góry wymagają szacunku, nawet gdy jest pięknie.
Pięć Stawów, czyli raj na wysokościach
Gdy pokonacie ostatnie metry podejścia za wodospadem, świat nagle się zmienia. Wychodzicie na ogromną, otwartą przestrzeń. Przed Wami rozpościera się Wielki Staw Polski. Jest ogromny, głęboki na 80 metrów i ma kolor, którego nie da się opisać. To najgłębsze jezioro w Tatrach i serce całej doliny.
Choć nazwa mówi o pięciu stawach, w rzeczywistości jest ich sześć. Wielki, Przedni, Mały, Czarny, Zadni i ten najmniejszy, okresowy: Wole Oko. Ten ostatni czasem wysycha, dlatego nie załapał się do oficjalnej nazwy. Spacer między nimi to czysta przyjemność. Szlaki są tu wyłożone wielkimi głazami, a panorama wokół obejmuje takie szczyty jak Świnica czy Kozi Wierch.
Kultowa szarlotka w najwyższym schronisku
Od Wielkiego Stawu idziecie niebieskim szlakiem w stronę schroniska. To wyjątkowy budynek. Stoi nad brzegiem Przedniego Stawu na wysokości 1671 m n.p.m. To najwyżej położone schronisko w Polsce. Nie dochodzi tu żadna droga, więc wszystko musi być transportowane wyciągiem towarowym lub wnoszone na plecach.
W środku panuje klimat, którego nie znajdziecie w żadnym innym miejscu. Jest gwarno, pachnie drewnem i jedzeniem. I tu przechodzimy do najważniejszego punktu programu: szarlotki. Legenda głosi, że smakuje tak dobrze, bo receptura jest niezmienna od pokoleń, a wysokogórskie powietrze wyostrza zmysły. Bez względu na to, jaka jest prawda, jedno jest pewne: po takiej trasie ten kawałek ciasta smakuje jak najlepszy deser na świecie.
Powrót i bezpieczeństwo
Na dół możecie wrócić tą samą drogą, ale my polecamy zejście czarnym szlakiem do Doliny Roztoki. Jest bezpieczniejszy dla kolan, bo omijacie śliskie skały przy Siklawie. Dla bardziej ambitnych jest opcja powrotu przez Świstówkę do Morskiego Oka. To przepiękna trasa z widokiem na jezioro z góry, ale pamiętajcie, że od grudnia do maja jest ona zamknięta ze względu na lawiny.
Co zabrać do plecaka?
- Buty z bieżnikiem: To nie jest miejsce na trampki. Kamienie bywają zdradliwe.
- Warstwy: Nawet jeśli w Zakopanem jest upał, nad stawami może wieźć zimny, porywisty wiatr.
- Gotówka: Terminale w schronisku czasem odmawiają posłuszeństwa przez brak zasięgu.
- Powerbank: Zdjęcia i nawigacja szybko drenują baterię.
Dolina Pięciu Stawów to miejsce, które uczy pokory i pozwala złapać dystans. Kiedy stoisz nad brzegiem Wielkiego Stawu i patrzysz na odbijające się w nim szczyty, problemy zostawione na dole wydają się nagle bardzo błahe. Spakujcie plecaki, zarezerwujcie parking i po prostu ruszajcie. Góry na Was czekają.
